Sprawa prawidłowej pisowni słowa "audit" / "audyt" spędza sen z powiek. Tyle razy, ile temat jest poruszany, tyle pojawia się różnych opinii. Na łamach serwisu jakosc.biz również poruszamy ten temat w artykule "Audyt, czy audit?". Pisząc ten artykuł, zwróciliśmy się o wyjaśnienie dwóch kwestii.

1. Dlaczego, mimo zaleceń Rady Języka Polskiego, w nowej wersji normy ISO 9001 (PN-EN ISO 9001:2009), nadal stosuje się pisownię "audit",zamiast "audyt"?
2. Z czego wynika niekonsekwencja w stosowaniu w/w pisowni? W normie PN-ISO/IEC 27001:2007 np. użyto poprawnej formy "audyt".

{googleAds<script type="text/javascript" charset="iso-8859-2">if  (document.getElementById('adKontekst_0')==null) {
var adKontekst_pola=new Array;
document.write('<scr'+'ipt type="text/javascript" charset="iso-8859-2" '+
'src="http://adsearch.adkontekst.pl/akon/spliter?prid=5521&caid=92800&ns='
+(new Date()).getTime()+'"'+'></'+'scri'+'pt>');
}
var adc_i=adKontekst_pola.length;
document.write("<div id='adKontekst_"+adc_i+"'>   </"+"div>");
adKontekst_pola[adc_i]=new Object();
adKontekst_pola[adc_i].nazwa="adKontekst_"+adc_i;
adKontekst_pola[adc_i].typ=201;
adKontekst_pola[adc_i].r=1;
adKontekst_pola[adc_i].c=2;
adKontekst_pola[adc_i].x=515;
adKontekst_pola[adc_i].y=90;
adKontekst_pola[adc_i].naroznik_lewy_gorny = 2; adKontekst_pola[adc_i].naroznik_prawy_gorny = 2; adKontekst_pola[adc_i].naroznik_lewy_dolny = 2; adKontekst_pola[adc_i].naroznik_prawy_dolny = 2; adKontekst_pola[adc_i].spacing=4; adKontekst_pola[adc_i].scalenie=2;
adKontekst_pola[adc_i].paleta=new Object();
adKontekst_pola[adc_i].paleta.kolor_tlo="#FFFFFF";
adKontekst_pola[adc_i].paleta.kolor_tytul="#72918B";
adKontekst_pola[adc_i].paleta.kolor_opis="#000000";
adKontekst_pola[adc_i].paleta.kolor_url="#72918B";
adKontekst_pola[adc_i].paleta.kolor_naglowek="#FFFFFF";
adKontekst_pola[adc_i].paleta.kolor_tlo_naglowka="#FFFFFF";
adKontekst_pola[adc_i].paleta.kolor_ramki_naglowka="#FFFFFF";
adKontekst_pola[adc_i].metka="text";
adKontekst_pola[adc_i].czy_url=false;
adKontekst_pola[adc_i].id_koloru_metki="3";
adKontekst_pola[adc_i].nform=4039;
</script>{/googleAds}

1) Sprawa audit/audyt jest dość znana; była nie tylko przedmiotem dyskusji wśród ekspertów zajmujących się jakością, lecz także przedmiotem konsultacji językowych - Komitet Techniczny nr 6 przy wprowadzaniu norm serii ISO 9000 do zbioru Polskich Norm prosił o opinię językową i na podstawie uzyskanej odpowiedzi (z Uniwersytetu Warszawskiego) przyjął wersję AUDIT; według opinii polonistycznej - poprawną i zgodną z naszym systemem językowym.

ISO - to słowo najczęściej kojarzone jest z systemem zarządzania jakością ISO 9001. Pod pojęciem ISO kryje się jednak dużo więcej, niż jedna norma.

ISO to organizacja

Pod nazwą ISO kryje się International Organization for Standardization. Słowo ISO nie jest jednak żadnym skrótem. Gdyby skracać poszczególne nazwy narodowe powstałoby wiele różnych akronimów np. "IOS" w języku angielskim lub "OIN" po francusku (Organisation internationale de normalisation). Organizacji normalizacyjnej nie wypadało mieć niestandaryzowanej nazwy. Postanowiono więc ujednolicić ją we wszystkich językach.

Skąd pochodzi nazwa ISO

"Równy" - to właśnie oznacza greckie słowo ISOS. To słowo stało podstawą do stworzenia uniwersalnej nazwy dla Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej.

Dlaczego wielu woli audit?

Mimo znanych powszechnie wypowiedzi językoznawców, wiele osób związanych z systemami zarządzania, preferuję słowo "audit" zamiast "audyt". Dlaczego? Powód jest prosty. "Audit" sugeruje działanie związane z systemami zarządzania. W tym znaczeniu "audit" np. jakości nie jest kontrolą, a działaniem mającym wykazać zgodność systemu zarządzania  z wymaganiami normy. Jako przeciwwagę stawia się "audyt", który kojarzony jest z finansami. Audyt finansowy, to raczej działanie kontrolne. Przeprowadza się go kompleksowo, a nie wyrywkowo.
"Audit" i "audyt" pozwalają więc na rozróżnienie w/w czynności.

Co na to językoznawcy?