System 5S (metoda 5S,
praktyki 5S, 5xS) to efekt wielu lat praktyk i doświadczeń
wiodących japońskich firm.
Nazwa 5S pochodzi od
pierwszych liter japońskich wyrazów Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu i
Shitsuke (odpowiedniki angielskie to: Sort, Systematize, Sweep,
Sanitize, Selfdiscipline - istnieją również inne wersje przekładu).
Cele 5S
Celem 5S jest zaprowadzenie i utrzymanie porządku
i dyscypliny w miejscu (na stanowisku) pracy. Praktyki 5S są jednym z
fundamentów tworzenia środowiska pracy sprzyjającego działaniom
projakościowym, harmonijnej pracy i ciągłemu doskonaleniu stosunków
ludzkich, co przekłada się na efektywność organizacji.
Jak działa 5S
Jest pięć filarów na których opiera się praktyka 5S.
1. Seiri - Selekcja - polega na oddzieleniu
wszelkich narzędzi, instrukcji, materiałów zbędnych na stanowisku pracy od
tych niezbędnych oraz na usunięciu (przeniesieniu, wyrzuceniu) tych zbędnych.
2. Seiton -
Systematyka - polega na oznakowaniu części i narzędzi oraz wyznaczenie dla
nich miejsca, w którym mają być dostępne. Każdej części, narzędziu,
instrukcji określone zostaje miejsce, w którym ma się znajdować. Przedmioty
wykorzystywane najczęściej powinny znajdować się w zasięgu ręki pracownika,
powinny być łatwiej dostępne.
3. Seiso - Sprzątanie -
oznacza sprzątanie, układanie, usuwanie brudu, odpadów produkcyjnych,
czyszczenie, także odnowienie miejsca pracy i jego otoczenia.
4. Seiketsu -
Schludność (także Standaryzacja) - to ciągłe utrzymanie porządku, czystości
i schludności na stanowisku pracy i w jego otoczeniu. W praktyce jest to
codzienne wykonywanie Seiri, Seito oraz Seiso.
5. Shitsuke - Samodyscyplina -
wyrobienie w sobie nawyku przestrzegania powyższych zasad. Stosowanie się do
nich i dbanie o to, by stosowali się do nich współpracownicy.
Trzy
pierwsze "S" określają nam w jaki sposób zaprowadzić porządek na stanowisku.
Określają system jakim będziemy się posługiwać. Dwa ostatni "S" podpowiadają
jak ten system utrzymać i doskonalić.
Oto jak wygląda 5S w praktyce:
Wdrażanie 5S
Wdrożenie praktyk 5S w
organizacji nie wymaga dużych nakładów. Jest to system prosty, łatwo
zrozumiały, a co za tym idzie dość łatwo akceptowany przez pracowników.
Wprowadzony porządek w krótkim czasie potrafi dać wymierne korzyści. Praca
na stanowiskach staje się mniej męcząca dla pracownika i bardziej efektywna.