Koncepcja
Wymagania Dokumentacja
Norma ISO
9001:2000 należy do bogatej rodziny norm serii ISO 9000:2000. W Polsce
została ona wydana przez Polski Komitet Normalizacyjny jako PN-EN ISO
9001:2001.
ISO 9001:2000 jest podstawą do wdrożenia i certyfikacji Systemu
Zarządzania Jakością (SZJ). Norma jest skonstruowana uniwersalnie. Nie
zawiera wymagań dotyczących wyrobu (nie jest normą techniczną), tylko
wymagania dotyczące systemu zarządzania. Wymagania te pozwalają na
wdrożenie SZJ zarówno w przedsiębiorstwach produkcyjnych, usługowych,
jak i w administracji publicznej.
Koncepcja systemu zarządzania jakością zgodnego z ISO 9001:2000, oparta
jest na cyklu Deminga.
Koncepcja ISO 9001:2000
ISO 9001:2000
jest w dużej mierze oparta na koncepcji TQM i
kieruje się podobnymi zasadami:
1. Koncentracja na kliencie - oznacza skupienie się na aktualnych
oraz przyszłych potrzebach klienta oraz działania w celu ich
zaspokojenia
2. Przywództwo - oznacza, iż kadra kierownicza jest
odpowiedzialna za wyznaczenie polityki, celów, strategii i kierunków
rozwoju organizacji. Najwyższe kierownictwo odpowiada także za
motywowanie i zaangażowanie wszystkich pracowników w rozwój organizacji
i stworzenie korzystnych warunków do działania w tym kierunku.
3. Zaangażowanie całej kadry - jedynie pełne zaangażowanie
wszystkich pracowników w realizacje strategii i celów organizacji
pozwala na maksymalne wykorzystanie jej potencjału w celu uzyskania
zamierzonych korzyści.
4. Podejście procesowe - wszystkie działania organizacji
traktować (zarządzać nimi) należy jako wzajemnie powiązane i
oddziałujące między sobą procesy.
5. Podejście systemowe do zarządzania - polega na
zidentyfikowaniu, zrozumieniu i zarządzaniu wzajemnie powiązanymi
procesami i traktowaniu ich jako system (zbiór wzajemnie powiązanych i
oddziałujących elementów).
6. Ciągłe doskonalenie - oznacza ciągłe, nieprzerwane,
systematyczne działania w celu zwiększenia prawdopodobieństwa wzrostu
zadowolenia klienta i innych stron. Nieocenione są tu zalety metod
narzucone przez normę (audit wewnętrzny, działania korygujące i
zapobiegawcze, itd.), jak i metody i narzędzi, o których norma nie
wspomina (Kaizen, 5S,
Six Sigma, FMEA,
QFD).
7. Oparcie się na faktach - w procesie decyzyjnym należy opierać
się na sprawdzonych i logicznie przeanalizowanych informacjach.
8. Wzajemne korzystne powiązania z dostawcami - organizacja i jej
dostawcy są zależni od siebie. Powiązania między nimi powinny być
skonstruowane w ten sposób, aby przynosiły obopólną korzyść. Powiązani
te powinny pozwalać na szybkie reagowanie w wypadku szybko zmieniającej
się sytuacji rynkowej oraz potrzeby klientów. Pozwala to na zwiększenie
rentowności organizacji i jej partnerów.
Wymagania ISO 9001:2000
System zarządzania
jakością swoim zakresem powinien objąć wszystkie procesy zachodzące w
organizacji. W tym celu należy:
-
ustanowić, wdrożyć i
utrzymać Politykę przedsiębiorstwa - jest to zadanie najwyższego
kierownictw. Polityka powinna zawierać cele przedsiębiorstw,
zobowiązani do ciągłego doskonalenia i przestrzegania zasad SZJ. Aby
zapewnić, że Polityka firmy jest aktualna, należy dokonywać je
okresowych przeglądów i aktualizacji,
-
stosować podejście
procesowe i systemowe - zidentyfikować procesy i ich powiązania,
nadzorować je i zarządzać nimi,
-
prowadzić ciągłe
doskonalenie - prowadzić pomiary, analizować i nadzorować ich wyniki,
reagować na sytuacje w których występują (lub mogą wystąpić)
niezgodności,
-
określić wymagania i
oczekiwania klienta - budowa kanałów komunikacyjnych z klientem w
celu identyfikacji jego potrzeb, określenie stopnia zadowolenia
klienta,
-
efektywnie zarządzać
zasobami - zasoby organizacji powinny zapewnić płynny przebieg
wszystkich procesów.
Dokumentacja ISO 9001:2000
System Zarządzania
Jakością zgodny z ISO 9001:2000 musi być udokumentowany. Dokumentację
SZJ stanowią:
1. Księga Jakości - dokument, który stanowi opis całego SZJ w
przedsiębiorstwie. Przedstawia zakres systemu i opisuje przyczynę
ewentualnych wyłączeń. Jeśli dokumentacja nie jest zbyt rozbudowana
Księga Jakości zawiera procedury. Częściej jednak są stosuje się
jedynie odwołania do procedur. W Księdze Jakości należy także zawrzeć
opis wzajemnego oddziaływania między procesami zachodzącymi w
przedsiębiorstwie. najczęściej wykorzystuję się do tego tzw. "mapę
procesów". Ponadto w Księdze Jakości może zawierać: deklarację Polityki
Jakości 9norma wymaga jej udokumentowania), opis obowiązków, uprawnień,
wymagań na poszczególnych stanowiskach (np. w formie matrycy),
informacje o organizacji, historię. Często spotykanym elementem jest
także wykaz wszystkich dokumentów funkcjonujących w SZJ.
2. Procedury - jest to ustalony sposób przeprowadzenia działań
lub procesu. ISO 9001:2000 wymaga, aby udokumentowano za pomocą
procedury następujące elementy SZJ:
Dokumentowanie innych
elementów SZJ zależy od potrzeb i uznania wdrażających system. Często
elementy te opisane są już, za pomocą wcześniej istniejących w systemie
dokumentów.
Przykładowa procedura do pobrania
tutaj.
3. Instrukcje (instrukcje pracy, specyfikacje techniczne) -
dokumenty te maja za zadanie dokładne opisanie pracy na stanowiskach,
na których ich brak mógłby mieć szczególny wpływ na przebieg procesu i
jakość wykonywanej pracy.
4. Zapisy - dokumenty przedstawiające wyniki lub dowody
przeprowadzonych działań.
Strukturę dokumentacji w SZJ ISO 9001:2000 przedstawia poniższy rysunek.
Rys. Struktura dokumentacji ISO 9001 (opracowanie własne)
autor: Rafał Tochman
Strona główna
