Kanban jest to opracowana w
Japonii w latach 50 ubiegłego stulecia metoda zarządzania produkcją. Słowo
Kanban pochodzi z języka japońskiego i oznacza kartkę papieru. W wolnym
tłumaczeniu znaczy "widoczny opis". Metoda ta w prosty sposób pozwala na
wizualizację przepływu materiałów w przedsiębiorstwie. Kanban ma za zadanie
sterowanie zapasami. System ten pozwala na prawie całkowitą eliminację
magazynów. Magazynowanie przedprodukcyjne, poprodukcyjne jak i międzyoperacyjne
jest znikome, gdyż wszelkie materiały od dostawców są dostarczane „dokładnie na
czas” i to samo dzieje się jeśli chodzi o wysyłkę wyrobu gotowego.
Cele Kanban
Cele systemu Kanban można
przedstawić za pomocą hasła "7 x żadnych":
- żadnych braków,
- żadnych opóźnień,
- żadnych zapasów,
- żadnych kolejek - gdziekolwiek i po cokolwiek,
- żadnych bezczynności,
- żadnych zbędnych operacji technologicznych i kontrolnych,
- żadnych przemieszczeń.
Jak działa Kanban
Podstawowym elementem systemu są karty Kanban. Karta
Kanban pełni rolę zlecenia produkcyjnego i dokumentu opisującego zawartość
pojemników. Jej głównym zadaniem jest przekazywanie informacji o potrzebie
przepływu materiału podczas produkcji.
W systemie Kanban zlecenie produkcyjne trafia na sam koniec linii produkcyjnej
(rys. 1. punkt O2). Tam właśnie zostaje podjęte zadanie produkcyjne. Pracownik na
końcu linii potrzebuje półproduktu wytwarzanego na poprzednim stanowisku. Półprodukty
pobierane są w pojemniku ze stanowiska poprzedzającego lub z bufora – magazyny
półproduktu (rys. 1. punkt MP). W momencie ich pobrania karta Kanban powinna być
oczepiana i przekazana na stanowisko z którego pobrano półprodukt (rys. 1. punkt MP).
Jest to sygnałem do rozpoczęcia produkcji półproduktu. Pracownik na stanowisku
O1 zawiesza kartę Kanban na pusty pojemnik i rozpoczyna produkcję. Często karty
Kanban są
odczepiane i przekazywane na stanowisko poprzedzające dopiero po wyczerpaniu się
półproduktu w pojemniku. Przepływ zlecenia jest w tym wypadku nieco opóźniony,
ale postępowanie takie jest konieczne ze względu na identyfikację półproduktu.
Rys. 1. Przepływ produktu
i kart systemu Kanban (zmodyfikowany rysunek pana Zbigniewa Lisowskiego
pochodzący ze strony
www.erp.info.pl/Kanban+MRPII.htm)
Karta
Kanban krąży między magazynem wyrobów gotowych, stanowiskami roboczymi i
buforami, stanowiąc zlecenie
produkcyjne i oznakowanie pojemników. Pozwala to na rezygnację w dużym stopniu z
centralnego generowania zleceń na każde ze stanowisk produkcyjnych. Płynność
produkcji i przepływu materiałów zapewniony jest przez system Kanban. Produkcja
na każdym etapie uruchamiana jest, gdy zachodzi taka potrzeba. Kanban można
uznać za system samosterujący.
Rys. 2.
Karta Kanban (opracowanie własne)
Kanban we współczesnym przedsiębiorstwie
Systemy Kanban we współczesnych
przedsiębiorstwach, to systemy zinformatyzowane. Daje to systemowi dodatkowe
możliwości związane w dużej mierze z kwestiami jakościowymi. Możliwa jest pełna
identyfikacja i identyfikowalność produktu, gromadzenia danych (np. zapisów
jakościowych) na ogromną skalę, dokładne odtworzenie przebiegu procesu produkcji
na każdym stanowisku, utrzymanie pełnej zgodności z FIFO (ang. First In
First Out - np. materiał który jako pierwszy przybył do magazynu, jako pierwszy
go opuszcza), etc.. Wszelkie materiały w zarejestrowane są w w systemie
informatycznym, a karty Kanban oprócz tradycyjnych informacji zawierają np. kod
kreskowy (rys. 2), po którego sczytaniu uzyskujemy wszelkie wiadomości o danej partii
półproduktu/produktu. Integracja systemu Kanban z systemem informatycznym
znacznie przyspiesza przepływ informacji.
System Kanban doskonale uzupełnia
informatyczne systemem zarządzania produkcją typu MRP II pozwalając na skuteczne
sterowanie produkcją z uwzględnieniem wielu aspektów.
Kanban stanowi integralną część działania w przedsiębiorstwach działających
zgodnie z koncepcją Lean Manufacturing lub Just In Time (JIT).
autor: Rafał Tochman
(rys. 2 pochodzi z artykułu pana Zbigniewa Lisowskiego, pt. "Praktyczne
metody wdrażania Kanban + MRP II", wydrukowanego w czasopiśmie Eurologistic
5/2004 i został wykorzystany za zgodą autora)
Opracowano na podstawie:
http://www.eurologistics.pl
http://www.erp.info.pl/Kanban+MRPII.htm
http://www.gazeta-it.pl/rozmaitosci/git23/kanban.htm
http://www.zie.pg.gda.pl/~jcz/kanban.pdf
Licencja M-files Wiki - przeczytaj,
zanim wykorzystasz ten tekst.
Strona główna
